Những quy định về sổ kế toán trong doanh nghiệp nhỏ và vừa
Sổ kế toán là sổ dùng để ghi chép, hệ thống và lưu giữ toàn bộ các nghiệp vụ kinh tế, tài chính đã phát sinh theo nội dung kinh tế và theo trình tự thời gian có liên quan đến doanh nghiệp. Doanh nghiệp nhỏ và vừa phải thực hiện các quy định về sổ kế toán trong Luật Kế toán, các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Kế toán và các văn bản hướng dẫn, sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế.1. Hệ thống sổ kế
toán
Mỗi doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ có một hệ thống sổ kế toán
cho một kỳ kế toán. Sổ kế toán gồm sổ kế toán tổng hợp và sổ kế toán chi tiết.
Doanh nghiệp được tự xây dựng biểu mẫu sổ kế toán cho riêng
mình nhưng phải đảm bảo cung cấp thông tin về giao dịch kinh tế một cách minh bạch,
đầy đủ, dễ kiểm tra, dễ kiểm soát và dễ đối chiếu. Trường hợp không tự xây dựng
biểu mẫu sổ kế toán, doanh nghiệp có thể áp dụng biểu mẫu sổ kế toán theo hướng
dẫn tại Phụ lục 4 ban hành kèm theo Thông tư 133/2016/TT-BTC nếu phù hợp với đặc điểm quản
lý và hoạt động kinh doanh của mình.
Tùy theo đặc điểm hoạt động và yêu cầu quản lý, doanh nghiệp
được tự xây dựng hình thức ghi sổ kế toán cho riêng mình trên cơ sở đảm bảo
thông tin về các giao dịch phải được phản ánh đầy đủ, kịp thời, dễ kiểm tra, kiểm
soát và đối chiếu.
Sổ kế toán phải ghi rõ tên đơn vị kế toán; tên sổ;
ngày, tháng, năm lập sổ; ngày, tháng, năm khóa sổ; chữ ký của người lập sổ, kế
toán trưởng và người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán; số trang; đóng
dấu giáp lai.
Sổ kế toán phải có các nội dung chủ yếu sau đây:
– Ngày, tháng, năm ghi sổ;
– Số hiệu và ngày, tháng, năm của chứng từ kế toán dùng làm
căn cứ ghi sổ;
– Tóm tắt nội dung của nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát
sinh;
– Số tiền của nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh ghi vào
các tài khoản kế toán;
– Số dư đầu kỳ, số phát sinh trong kỳ, số dư cuối kỳ.
2. Trách nhiệm của
người giữ và ghi sổ kế toán
Sổ kế toán phải được quản lý chặt chẽ, phân công rõ ràng
trách nhiệm cá nhân giữ và ghi sổ.
Sổ kế toán giao cho nhân viên nào thì nhân viên đó phải chịu
trách nhiệm về những điều ghi trong sổ và việc giữ sổ trong suốt thời gian dùng
sổ.
Khi có sự thay đổi nhân viên giữ và ghi sổ, kế toán trưởng
phải tổ chức việc bàn giao trách nhiệm quản lý và ghi sổ kế toán giữa nhân viên
cũ và nhân viên mới. Biên bản bàn giao phải được kế toán trưởng ký xác nhận.
3. Cách mở, ghi sổ kế
toán, chữ ký
Mở sổ
Sổ kế toán phải mở vào đầu kỳ kế toán năm. Đối với doanh
nghiệp mới thành lập, sổ kế toán phải mở từ ngày thành lập.
Người đại diện theo pháp luật và kế toán trưởng của doanh
nghiệp có trách nhiệm ký duyệt các sổ kế toán. Sổ kế toán có thể đóng thành quyển
hoặc để tờ rời. Các tờ sổ khi dùng xong phải đóng thành quyển để lưu trữ.
Trước khi dùng sổ kế toán phải hoàn thiện các thủ tục sau:
– Đối với sổ kế toán dạng quyển: Trang đầu sổ phải ghi
rõ tên doanh nghiệp, tên sổ, ngày mở sổ, niên độ kế toán và kỳ ghi sổ, họ tên,
chữ ký của người giữ và ghi sổ, của kế toán trưởng và người đại diện theo pháp
luật, ngày kết thúc ghi sổ hoặc ngày chuyển giao cho người khác. Sổ kế toán phải
đánh số trang từ trang đầu đến trang cuối, giữa hai trang sổ phải đóng dấu giáp
lai của đơn vị kế toán.
– Đối với sổ tờ rời: Đầu mỗi sổ tờ rời phải ghi rõ tên
doanh nghiệp, số thứ tự của từng tờ sổ, tên sổ, tháng sử dụng, họ tên người giữ
và ghi sổ. Các tờ rời trước khi dùng phải được giám đốc doanh nghiệp hoặc người
được ủy quyền ký xác nhận, đóng dấu và ghi vào sổ đăng ký sử dụng sổ tờ rời.
Các sổ tờ rời phải được sắp xếp theo thứ tự các tài khoản kế toán và phải đảm bảo
sự an toàn, dễ tìm.
Ghi sổ: Việc
ghi sổ kế toán phải căn cứ vào chứng từ kế toán đã được kiểm tra bảo đảm các
quy định về chứng từ kế toán. Mọi số liệu ghi trên sổ kế toán bắt buộc phải có
chứng từ kế toán hợp pháp, hợp lý chứng minh.
Khóa sổ: Cuối
kỳ kế toán phải khóa sổ kế toán trước khi lập Báo cáo tài chính. Ngoài ra phải
khóa sổ kế toán trong các trường hợp kiểm kê hoặc các trường hợp khác theo quy
định của pháp luật.
Chữ ký: Đối
với người ghi sổ thuộc các đơn vị dịch vụ kế toán phải ký và ghi rõ Số chứng chỉ
hành nghề, tên và địa chỉ đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán. Người ghi sổ kế toán
là cá nhân hành nghề ghi rõ số chứng chỉ hành nghề.
4. Sửa chữa số kế
toán
Khi phát hiện sổ kế toán có sai sót thì không được tẩy xóa
làm mất dấu vết thông tin, số liệu ghi sai mà phải sửa chữa theo một trong ba
phương pháp sau đây:
– Ghi cải chính bằng cách gạch một đường thẳng vào chỗ sai
và ghi số hoặc chữ đúng ở phía trên và phải có chữ ký của kế toán trưởng bên cạnh;
– Ghi số âm bằng cách ghi lại số sai bằng mực đỏ hoặc ghi lại
số sai trong dấu ngoặc đơn, sau đó ghi lại số đúng và phải có chữ ký của kế
toán trưởng bên cạnh;
– Ghi điều chỉnh bằng cách lập “chứng từ điều chỉnh” và ghi
thêm số chênh lệch cho đúng.
Trường hợp phát hiện sổ kế toán có sai sót trước khi báo cáo
tài chính năm được nộp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì phải sửa chữa
trên sổ kế toán của năm đó.
Trường hợp phát hiện sổ kế toán có sai sót sau khi báo cáo tài
chính năm đã nộp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì phải sửa chữa trên sổ kế
toán của năm đã phát hiện sai sót và thuyết minh về việc sửa chữa này.
Trường hợp ghi sổ bằng phương tiện điện tử, việc sửa chữa sổ
kế toán được thực hiện theo phương pháp lập “chứng từ điều chỉnh” và ghi thêm số
chênh lệch cho đúng.
Căn cứ pháp lý: