Cách hạch toán và phân bổ chi phí MUA HÀNG
Cách hạch toán và phân bổ chi phí MUA HÀNGChi phí thu mua hàng hóa phản ánh chi phí phát sinh liên quan đến số hàng
hóa đã nhập kho trong kỳ và tình hình phân bổ chi phí mua hàng hiện có trong kỳ
cho khối lượng hàng đã bán trong kỳ và tồn kho thực tế cuối kỳ (kể cả hàng tồn
trong kho và hàng gửi đi bán, hàng gửi đại lý, ký gửi chưa bán được).
- Chi phí liên quan trực tiếp đến quá trình thu mua hàng hóa
như: Chi phí bảo hiểm hàng hóa, tiền thuê kho, thuê bến bãi; chi phí vận
chuyển, bốc xếp, bảo quản đưa hàng hóa từ nơi mua về đến kho doanh nghiệp, các
khoản hao hụt tự nhiên trong định mức phát sinh trong quá trình thu mua hàng
hóa…
- Nếu trong quá trình mua
hàng phát sinh các loại chi phí thu mua nêu trên các bạn hạch toán vào giá trị
của hàng mua - TK 156
Dưới đây kế toán Thiên
Ưng sẽ hướng dẫn cách hạch toán chi phí thu mua hàng trong từng trường hợp như
sau:
Trường hợp 1: Khi doanh nghiệp chỉ mua một mặt hàng mà phát
sinh chi phí mua hàng thì không
cần phải phân bổ chi phí thu mua, kế toán tiến hành ghi nhận bút
toán khi hàng về nhập kho:
Nợ TK 156: Chi phí thu mua hàng hóa
Nợ TK 1331 (nếu có thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ)
Có TK 111, 112, …
Trường hợp 2: Khi doanh nghiệp mua từ 2 mặt hàng trở lên và phát
sinh chi phí mua hàng, khi đó theo nguyên tắc giá gốc thì chi phí thu mua được cộng vào
giá trị hàng mua, nhưng để xác định được đơn giá thực tế nhập kho của cho từng
mặt hàng nhập mua làm căn cứ để lập phiếu nhập kho, kế toán cần phải tiến hành
phân bổ chi phí thu mua cho từng mặt hàng.
- Trong kỳ khi phát sinh chi phí thu mua hàng hóa căn cứ vào các
chứng từ kèm theo kế toán vẫn ghi nhận bút toán vào sổ kế toán:
Nợ TK 156: chi phí thu mua phát sinh
Nợ TK 1331
Có TK 111, 112…
Sau khi hạch toán chi
phí thu mua xong, kế toán sẽ tiến hành phân bổ chi phí cho từng mặt hàng theo
các tiêu thức phân bổ sau:.
1. Trường hợp doanh
nghiệp phân bổ chi phí mua hàng theo tiêu thức trị giá mua.
Chi phí thu mua phân bổ cho hàng nhập kho |
= |
Tổng chi phí thu mua hàng Tổng giá trị hàng mua |
x |
Giá trị từng mặt hàng |
Phương pháp này có giá trị mang tính chính xác cao, thích hợp trong trường hợp
hàng nhập có chênh lệch giá trị lớn, nhưng tính toán phức tạp trong trường hợp
số lượng nhập suất lớn.
2. Trường hợp doanh nghiệp phân bổ chi phí mua hàng theo
tiêu thức số lượng hàng mua.
Chi phí thu mua phân bổ cho hàng nhập kho |
= |
Tổng chi phí thu mua hàng Tổng số lượng hàng mua |
x |
Số lượng từng mặt hàng |
Phương pháp này tính toán dễ dàng nhưng cho kết quả mang
tính chất tương đối vì chỉ phụ thuộc vào số lượng hàng nhập.
Ví dụ: Công ty TNHH Thiên Ưng tiến hành mua 2 mặt hàng như
sau:
Mặt hàng |
ĐVT |
Số lượng |
Đơn giá |
Thành tiền |
Máy Điều hòa Panasonic
22P (A) |
Bộ |
15 |
6.850.000 |
102.750.000 |
Máy Điều hòa Panasonic
20P (B) |
Bộ |
20 |
9.300.000 |
186.000.000 |
Tổng |
|
35 |
|
288.750.000 |
Chi phí vận chuyển là
700.000 để đưa được 2 hàng hóa này về tới kho của công ty.
Công ty tiến hành phân bổ chi phí mua hàng theo tiêu thức giá trị vào bảng như sau: